Mülk ve hükümranlık kudret elinde olan Allah yüceler yücesidir. O’nun her şeye gücü, kudreti yeter.(67:1)
Hanginizin daha güzel, daha değerli, devamlı bilinçli ameller işleyeceğini, işini daha güzel yapacağını denemek için dünyada ölümü, dünyada ve âhirette hayatı yaratanAllah’tır.O kudretlidir, hükümrandır, salih amel işleyenleri koruma kalkanına alır, çok bağışlayıcıdır.(67:2)
O, yedi göğü, birbiri üzerine, âhenkli, düzenli, uyum içinde manyetik katlar halinde yaratandır. Rahmet sahibi, Rahman olan Allah’ın yaratmasında hiçbir uygunsuzluk, aykırılık, aksaklık göremezsin. Gözünü çevir de bir bak, bir bozukluk görüyor musun?(67:3)
Sonra gözünü tekrar tekrar çevir, bak. Göz aradığı bozukluğu bulmaktan âciz ve bitkin bir halde sana dönecektir.(67:4)
Biz dünya semasını parlayan yıldızlarla süsledik. Bunları şeytanlara, şeytanî güçlere karşı göğü koruyan mermiler haline getirdik, insanların ve cinlerin şeytanlarının bir değer ifade etmeyen tahminlerine konu yaptık. Onlara bir de körüklenen, alev püsküren, dehşetli cehennem ateşi azâbı hazırladık.(67:5)
Rablerini inkârda ısrar edenler, küfre saplananlar için Cehennem azâbı vardır. Orası ne kötü bir cezalandırma ve nihaî dönüş yeridir.(67:6)
Onlar Cehennem’e atıldıklarında, onun kaynarken çıkardığı uğultuya, homurtuya kulak verirler.(67:7)
Neredeyse cehennem öfkesinden, hışmından çatlayacak. Her grubun cehenneme atılışında, cehennemin bekçileri onlara:
'Size, sorumluluğu, hesabı ve cezayı hatırlatan uyarıcı, peygamber gelmedi mi?' diye sorarlar.(67:8)
Onlar:
'Elbette geldi. Bize sorumluluk, hesap ve cezayı hatırlatan bir uyarıcı geldi. Biz onu yalanladık. Allah’ın amellerimize değer kazandıran bir şeyler indirdiği yok, siz, olsa olsa, büyük bir dalâlet, bir yanılgı içindesiniz demiştik.' derler.(67:9)
'Eğer peygamberlerin tebliğlerini anlama niyetiyle dinlemiş olsaydık veya davet edildiğimiz konularda akıllıca muhakeme yapabilseydik, körüklenen, alev püsküren, çıldırırcasına yanan cehennem ehlinden olmazdık' derler.(67:10)
Demek ki, günahlarını itiraf ettiler. Körüklenen, alev püsküren cehennem ehlinin yüzlerine karşı :
'İlâhi rahmetten ve mağfiretten uzak olun.' denilecek.(67:11)
Görmedikleri halde, saklı-gizli hallerinde, gıyaben Rablerine saygı gösterenler için, koruma kalkanı, bağışlanma ve büyük mükâfatlar vardır.(67:12)
Hikmete dayalı, hesaplı bir düzen içinde, yaratanın yarattıklarını bilmemesi mümkün mü?Allah, hikmetine nüfuz edilmeyen yüce varlıktır ve gizli-açık her şeyden haberdardır.(67:14)
O, size yeryüzünü boyun eğdirendir. İmkânları müsait, rahat ticarî ilişkiler kurabileceğiniz, özgür, elverişli bölgelerinde seyahat ederek yeryüzünde istediğiniz gibi tasarruf edin. Allah’ın ihsan ettiği rızık ve servetten pay alın, yeyin. Ölümden önceki vasıflarla diriltilerek O’nun huzuruna varıp hesaba çekileceksiniz.(67:15)
Gökte olanın, sizi yerin dibine batırmayacağından emin misiniz? İşte o zaman, o boyun eğen yer, ıstırapla sarsılır, çalkalanır.(67:16)
Yahut gökte olanın, üzerinize taş yağdıran görevli bir kasırga çıkarmayacağından emin misiniz? Sorumluluk, hesap ve cezayı hatırlatan uyarıcının nasıl olduğunu öğreneceksiniz.(67:17)
Onlardan öncekiler de peygamberleri yalanlamışlardı. Yalanlamalarına, beni tanımamalarına karşı onları gözden çıkarmam, onlara gazabım nasıl oldu gördünüz.(67:18)
Üstlerinde, kanat açıp yumarak, süzülerek, sıra sıra süratle uçan kuşları görmüyorlar mı? Onları, Rahmet sahibi, Rahman olan Allah’ın dışında havada kimse tutamaz, havada tutacak kanunları koyarak işlerlik kazandıramaz. O her şeyi biliyor, görüyor.(67:19)
Rahman olan Allah’ın dışında, kulları durumundakilerden size yardım edip, sizi kurtaracak olanlar, şu askerî erkânınız, ordularınız kimler? Kulluk sözleşmesindeki ortak taahhütlerini, Allah’a iman, kulluk ve sorumluluk bilincini şuur altına iterek ört-bas edip inkârda ısrar eden kâfirler, sadece bir gurur, bir aldanma içindedirler.(67:20)
Eğer Allah, size verdiği rızkı keserse, hani, şu size rızık verecek olanlar kimler? Hayır! Onlar azgınlık ve nefretle direnip durmaktadırlar.(67:21)
Yüzüstü kapaklanarak sürünen mi hedefine daha rahat ulaşır, yoksa doğru, muhkem ve güvenli yolda, dengeli bir hayat süren, İslamî hayatı yaşayan mı muradına erer?(67:22)
'O, sizi yaratandır, size kulaklar, gözler, kalpler ve akıllar verendir. Ne kadar da az şükrediyorsunuz.' de.(67:23)
'O, yeryüzünde sizi üretip çoğaltan ve yayandır. Toplanıp mahşerde O’nun huzuruna getirileceksiniz.' de.(67:24)
'Eğer doğruysanız, bu tehdit ne zaman gerçekleşecek?' diyorlar.(67:25)
'Bununla ilgili bilgi yalnız Allah katındadır. Ben sadece, sorumluluk, hesap ve cezanın varlığını açıklayan apaçık bir uyarıcıyım.' de.(67:26)
Azâbı yakından gördükleri zaman, kulluk sözleşmesindeki ortak taahhütlerini, Allah’a iman, kulluk ve sorumluluk bilincini şuur altına iterek örtbas edip inkârda ısrar edenlerin, kâfirlerin yüzleri fenalaşacak. Kendilerine:
'İşte, inkârlarınız ve alaylarınızla isteyip durduğunuz azap budur.' denecek.(67:27)
'Hiç düşündünüz mü? Beni ve benimle beraber olan mü’minleri Allah başarısız kılıp ortadan da kaldırabilir, bize merhamet edip koruyarak başarılı da kılabilir. Peki, kulluk sözleşmesindeki ortak taahhütlerini, Allah’a iman, kulluk ve sorumluluk bilincini şuur altına iterek örtbas edip inkârda ısrar eden kâfirleri can yakıp inleten müthiş azaptan kurtaracak olan kim?' de.(67:28)
'Onları da kurtaracak olan, rahmet sahibi, Rahman olan Allah’tır. O’na iman ettik. O’na dayanıp güvendik, işlerimizi O’na havale ettik. Kimin tamamen başına buyruk bir hayat, koyu bir cehalet, dalâlet ve bozuk düzen içinde olduğunu, yakında öğreneceksiniz.' de.(67:29)
'Hiç düşündünüz mü? Suyunuz âniden çekilse, Allah’tan başka kim size temiz kaynaklardan yeni akarsular temin edebilir?' de.(67:30)
Mülk ve hükümranlık kudret elinde olan Allah yüceler yücesidir. O’nun her şeye gücü, kudreti yeter.(67:1)
