Doğmakta olan yıldıza, Kur’ân’a andolsun! Yükselmekte olan yıldıza Muhammed’e andolsun, doğan ve yükselen yıldızlara andolsun!(53:1)
Hemşehriniz, arkadaşınız Muhammed, başına buyruk hareket etmedi, hak yoldan uzaklaşmadı, dalâleti, bozuk düzeni, helâki tercih etmedi, bâtıla inanmadı, insanlara karşı hiçbir zaman haince bir düşünce taşımadı.(53:2)
Size tebliğ ettiği Kur’ân ve açıklamaları, sünneti, arzu ve meyillerine göre, Muhammed’in, aklıyla, mantığıyla düzenlediği sözler-bilgiler değildir.(53:3)
Onun tebliğleri, Kur’ân ve sünnet, yalnızca Allah tarafından kendisine iletilen vahiylerdir.(53:4)
Kur’ân’ı ve Kur’ân’a vukufu, üstün yaratılışlı, yüksek akıl ve anlayışa, vahyi iletme ve Allah’ın emirlerini icra etme gücüne sahip Cebrâil Muhammed’e öğretti.(53:5)
Üstün yaratılışlı, yüksek akıl ve anlayış gücüne sahip Cebrâil, asli hüviyeti ile doğruldu.(53:6)
Sonra yakınına geldi. Nezaketle yaklaşarak peygamberlik görevine başlamasını talep etti.(53:8)
İlâhî planın gerçekleşmesi için, Allah’ın Rasulü Muhammed’le söz ve işbirliği yapan Cibril, eşit iki makamda olandan biri veya (bazı konularda) bir ast rütbeli elçisidir.(53:9)
Allahın kendisine tevdî ettiği vahiy emanetini, Allah’ı ilâh tanıyan, candan müslüman olarak Allah’a bağlanan, saygılı kulu Muhammed’e vahiy yoluyla iletti.(53:10)
Muhammed’in aklı, kalbi, çıplak gözle gördüklerinin aksini düşünmedi, söylemedi.(53:11)
Onun görmeye devam ettikleri üzerinde şimdi tartışmaya mı giriyorsunuz?(53:12)
Andolsun, onu yüce huzurdan bir diğer inişi sırasında da görmüştü.(53:13)
Onun yakınındaki Cennet’ül-Me’vâ’nın yanında görmüştü.(53:15)
Hani Sidre’yi, Allah’ın nuru ve melekler kaplamıştı.(53:16)
Melekler âlemini görürken, aklı ve gözü sorumluluğunun ötesine kaymadı ve edep sınırını aşmadı.(53:17)
Andolsun ki, o, Rabbinin âyetlerinin, kudretinin delillerinin en büyüklerinden bazılarını gördü.(53:18)
Lât ve Uzza’ya neden taptığınızı hiç düşündünüz mü?(53:19)
Üçüncüleri olan ötekini, Menât’ı gördünüz mü?(53:20)
Kızlar O’na ait derken, yalnızca erkekleri mi çocuklarınız kabul ediyorsunuz?(53:21)
Bu yaptığınız, saygısızca, insafsızca bir ayırım.(53:22)
Putlar, sizin ve atalarınızın uydurduğu hayal mahsûlü isimlerden ibaret. Allah onlarla ilgili hiçbir ferman, hiçbir yetki indirmedi. Kendilerine Rableri tarafından hidayet rehberi, kitap ve peygamber geldiği halde, onlar kesinlikle zanna ve nefislerinin arzusuna, ihtiraslarına uyuyorlar.(53:23)
Yoksa insanın elde etmek istediği her şeye sahip olabileceğini mi sanıyorsunuz?(53:24)
Son hayat da, ilk hayat da, ebedî yurt da, dünya da Allah’ındır, Allaha kulluk ve ibadet içindir, Allahın kudret ve tasarrufundadır.(53:25)
Göklerde nice melekler var! Onların şefaatleri, ancak Allah izin verdikten sonra, Allah’ın sünnetine, düzeninin yasalarına uygun olarak, iradesinin tecellisine tâbi, hoşnut olduğu akıllı ve sorumlu kimseler için fayda sağlar.(53:26)
Âhirete, ebedî yurda inanmayanlar, meleklere dişi varlık isimleri takıyorlar.(53:27)
Halbuki, onların bu hususta bir değer ifade eden hiçbir bilgileri yok. Sadece zanna, tahmine uyuyorlar. Zan, hakkı, hakikati, kesin bilgiyi ifade bakımından bir değer taşımaz.(53:28)
Sen, bizi anmaktan, bizi zikirden, bizim övünç kaynağımız Kur’ân’dan, şeriatımızdan, bize şükürden uzak duran, dünya hayatından başka bir şey istemeyen kimselere yüz verme, onlara karşı tedbir al.(53:29)
Bu tür kimselerin ilimleri ancak kendilerini dünya zevkleri ile ilgilendirecek seviyededir. Rabbin, işte O, yolundan İslam’dan uzaklaşanı, dalâleti, bozuk düzeni, helâki tercih ederek başına buyruk yaşayanı iyi bilir. Hidayet rehberiyle gösterilen, öğretilen hak yola, İslâm’a girmeye istekli olanları, İslâm’da sebat edenleri de iyi bilir.(53:30)
Göklerdeki varlıklar ve imkânlar, yerdeki varlıklar ve imkânlar Allah’ındır, Allah’ın tasarrufundadır. Bu sebeple, kötü icraat yapan idarecileri, bilinçli olarak kötülük edenleri, işlerini kötü yapanları, amellerine karşılık O cezalandırabilir. İyiliği, iyi niyetleri, dinin, ahlâkın ve kamu vicdanının emirlerini, devamlı davranışlarına, ilişkilerine, görevlerine, hayatlarına yansıtan, samimiyetle ibadet eden, aktif olarak iyiliğe, iyi uygulamaya, iyileştirmeye örnek olan, işlerinde mükemmellik, dürüstlük ve başarı için dikkat harcayan, hayırlı icraatlar, kalıcı hizmetler yapan müslüman idarecileri, askerî erkânı, inananları da, devlet nimetiyle, daha güzeliyle, en güzelini ölçü alarak O mükâfatlandırabilir.(53:31)
İhsan sahibi, devamlı aktif samimi mü’minler, küçük kusurların dışında, bilerek büyük günah işlemekten ve meşrû olmayan şehevî fiillerden, gayri meşrû ilişkilerden, zinadan, hayâsızlıktan, cimrilikten, haddi aşmaktan ve ahlâksızlıktan kaçınanlardır. Senin Rabbinin koruma kalkanı ve bağışlaması geniştir. O, sizi topraktan yarattığı günler dahil, annelerinizin karnında cenin halinde bulunduğunuz dönemleri de içine alacak şekilde her şeyi bilir, sizi iyi tanır. Bu sebeple kendinizi, vicdanlarınızı, birbirinizi temize çıkarmayın. O, kendisine sığınıp, emirlerine yapışarak günahlardan arınıp, azaptan korunanları, kulluk ve sorumluluk şuuruyla, haklarına ve özgürlüklerine sahip çıkarak şahsiyetli davranan, dinî ve sosyal görevlerinin bilincinde olan, takva esaslarını, takvaya dayalı düzeni benimseyen mü’minleri de iyi bilir.(53:32)
Gördün mü, hakka yönelmeye niyetlenip de, Kur’ân’a, İslam’a sırt çeviren, halkı istediği istikamette yönlendiren güçlüyü?(53:33)
Azıcık verip, sonra, vermemekte, arkasını getirmemekte direneni?(53:34)
Gayb âlemindeki, Levh-i Mahfuz’daki bilgiler onun yanında da, âhiretteki cezasını, kendi yerine başkalarının çektiğini mi görüyor?(53:35)
Yoksa Mûsâ’ya indirilen sahifelerde yazılı olanlar kendisine haber verilerek, hesap ve ceza konusunda uyarılmadı mı?(53:36)
Ahdine vefa gösteren İbrâhim’in sahifelerinde yazılı olanlar da mı kendisine haber verilerek uyarılmadı?(53:37)
Hiçbir günahkâr, günah yüklü, suçlu bir kişi, başkasının günahının, suçunun cezasını çekmez.(53:38)
İnsan için, yalnızca çalışmasının, gayretinin, hâlis niyetlerinin karşılığı vardır.(53:39)
Çalışmasının, gayretinin, emeğinin hâlis niyetlerinin karşılığı da ilerde görülecektir.(53:40)
Sonra ona karşılığı tamı tamına verilecektir.(53:41)
Ergin akılla düşünmek insanı Rabbine götürür, her şey nihai olarak Rabbine varır, nihaî hesap Rabbinin huzurunda görülür.(53:42)
Doğrusu güldüren de, ağlatan da sadece O’dur.(53:43)
Eceller gelince ölümü gerçekleştiren de, hayat veren, yaşatan da O’dur.(53:44)
İki cinsi, erkekleri ve dişileri oluşturan özellikleri (x ve y kromozomlarını) erkek menisinde yaratandır.(53:45)
Rahime atıldığı sırada, meni içinde yaratmış olandır.(53:46)
Onları, ruhları, iradeleri, organları ve güçleriyle başka bir biçimde yaratmak ve ebedî âlem için farklı şekilde diriltmek O’na aittir.(53:47)
Kimseye minnet etmeden tok gözlü yaşatan da O, mala mülke servete sâmana boğan da O’dur.(53:48)
Semûd’u helâk eden, geride hiçbir şey bırakmayan da O’dur.(53:51)
Daha önce de, baskı zulüm ve işkence ile temel hak ve hürriyetleri, Allah yolunu ve Allah’ın yolundaki faaliyetleri engelleyen, zulüm, azgınlık ve eşkıyalıkta ileri giden Nuh kavmini helâk eden O’dur.(53:52)
Altüst olan şehirleri, yerin dibine batıran O’dur.(53:53)
Doğmakta olan yıldıza, Kur’ân’a andolsun! Yükselmekte olan yıldıza Muhammed’e andolsun, doğan ve yükselen yıldızlara andolsun!(53:1)
