Ahmed Hulusi Meali
Andolsun o saflar olarak dizilenlere (boyutları oluşturan kuvvelere).
(37:1)
O (Allâh'tan engelleyici - perdeleyici faktörleri) şiddetle defedenlere.
(37:2)O zikir (hatırlatıcıyı) okuyanlara.
(37:3)Muhakkak ki sizin tanrınız (olarak düşündüğünüz) Vahid'dir!
(37:4)Semâların, arzın ve ikisi arasında olanların Rabbidir (Esmâ'sıyla açığa çıkaranı) ve doğu(ş)ların (açığa çıkacakların) da Rabbidir!
(37:5)Muhakkak ki biz, o Dünya semâsını gezegenler ile zinetlendirdik.
(37:6)(Dünya semâsını) kurallara itaatten çıkan her şeytandan koruduk.
(37:7)(O şeytanlar) Mele-i Âlâ'yı dinleyemezler ve her taraftan şiddetle defedilirler!
(37:8)Kovularak. . . Onlar için daimî bir azap vardır.
(37:9)Ancak bir söz kapan olursa, bu yüzden onu yakıcı bir alev takip eder.
(37:10)O hâlde görüşlerini sor onlara (seni inkâr edenlere): Yaratılışları itibarıyla onlar mı daha güçlü yoksa yarattıklarımız mı? Doğrusu biz onları Tıyn-i Lazib'den (yapışkan - kopup ayrılmayan bir balçıktan) yarattık.
(37:11)Hayır, onların alaylı hâllerine şaşıp kaldın.
(37:12)Onlar hatırlatıldıklarında da hatırlayıp düşünmezler!
(37:13)Bir işaret gördüklerinde, alaya alırlar.
(37:14)"Bu apaçık bir büyüleyici etkidir" dediler.
(37:15)"Öldüğümüz, toprak ve kemikler olduğumuzda, gerçekten biz bâ's olunacak mıyız?"
(37:16)De ki: "Evet! Siz de boyun bükmüş zavallılar olarak (bâ's olunacaksınız). "
(37:18)O ancak bir tek çığlık; birden onlar bakınırlar!
(37:19)"Vay bize! Bu, Din Günü'dür!" dediler.
(37:20)"Bu, kendisini yalanladığınız ayırt etme sürecidir!"
(37:21)"Toplayın o zulmedenleri (bilinçleri), onların eşlerini (bedenlerini) ve tapınıp kulluk yaptıkları şeyleri. "
(37:22)"Allâh dûnundakileri! Onları cehennem yoluna yollandırın!"
(37:23)"Durdurun onları! Muhakkak ki onlar sorumludurlar!"
(37:24)"Ne oldu size ki (bugün) birbirinizle yardımlaşmıyorsunuz?"
(37:25)Aksine onlar bugün boyun eğip teslim olmuşlardır!
(37:26)Birbirlerini sorgulayıp suçlarlar!
(37:27)"Muhakkak ki siz bize sağdan (sanki hakikati bildirirmiş gibi) gelirdiniz?"
(37:28)(Onlar da) dediler ki: "Hayır, siz iman etmediniz (bildirilenlere)!"
(37:29)"Bizim, üzerinizde bir hâkimiyetimiz yoktu. . . Aksine siz azgın bir topluluk idiniz. "
(37:30)"İşte sonunda Rabbimizin bildirisi gerçekleşti! Doğrusu (şimdi) biz (azabı) tadıcılarız. "
(37:31)"Bundan ötürü sizi saptırıp azdırdık. . . İşin gerçeği biz azmıştık!"
(37:32)Muhakkak ki onlar, o süreçte azapta ortak olanlardır.
(37:33)Kesinlikle biz, şirk suçunu açığa çıkaranlara işte bunu uygularız!
(37:34)Onlara "lâ ilâhe İllâllah" gerçeğini kabullenin denildiğinde, muhakkak ki onlar benliklerini öne çıkarmışlardı!
(37:35)"Tanrılarımızı, cinlenmiş bir şair için terk mi edeceğiz?" derlerdi.
(37:36)Hayır, O, Hak olarak gelmiştir ve Rasûlleri de tasdik etmiştir.
(37:37)Muhakkak ki siz o feci azabı tadıcılarsınız!
(37:38)Yaptıklarınızın sonucundan başka bir şey yaşamazsınız!
(37:39)Allâh'ın ihlâsa (samimiyete, sâfiyete) erdirilmiş kulları (azaptan) müstesna.
(37:40)İşte onlar için bilinen (takdir edilmiş olan) bir rızık vardır.
(37:41)Meyveler (elde etmiş oldukları kuvvelerin getirileri). . . Onlar ikram olunanlardır.
(37:42)Serirler (makamlar) üzerinde karşılıklı olarak otururlar.
(37:44)Kaynaktan (Esmâ hakikatinden) doldurulmuş kâseleri (kuvveleri) gezdirilir.
(37:45)Bembeyaz (marifet nuru), içenlere (kullananlara) keyif veren kâseler (kuvveler).
(37:46)Aklı yanlışa yönlendiren bir özellik yoktur onda. . . Onlar ondan sarhoş da olmazlar (neyi nasıl yaptıklarının bilincini hiç yitirmezler)!
(37:47)Yanlarında gözlerini yalnızca onlara dikmiş, göz aydınlığı olanlar vardır.
(37:48)Sanki onlar (kendileri için) korunmuş yumurtalar (kuvvelerini açığa çıkarmada yardımcı objeler) gibidir.
(37:49)(Cennettekiler) birbirlerine yönelip soruşurlar.
(37:50)Onlardan biri dedi ki: "Gerçekten benim bir arkadaşım vardı. "
(37:51)(O) derdi ki: "Hakikaten sen (bildirilenleri) tasdik edenlerden misin?"
(37:52)"Gerçekten biz öldüğümüz, toprak ve kemikler olduğumuzda mı cezalandırılacağız?"
(37:53)Dedi ki: "Siz söz ettiğinizin gerçekleşmesine şahit oldunuz mu?"
(37:54)İşte şimdi onu yaşadılar; üstelik onu cehennemin tam ortasında gördü.
(37:55)Dedi ki: "Tallahi, az kalsın beni de bu çukura yuvarlayacaktın. "
(37:56)"Eğer Rabbimin nimeti olmasaydı, kesinlikle (cehennem) kapısına zorunlu getirilenlerden olurdum. "
(37:57)"Biz beden kaydından kurtulmuşlardan değil miyiz?"
(37:58)"İlk ölümü tadışımız dışında (artık başka ölüm yaşanması söz konusu değil)! Biz azap olunacaklar da değiliz. "
(37:59)"Muhakkak ki bu büyük kurtuluşun ta kendisidir. "
(37:60)Çalışanlar işte bunun için çalışsınlar!
(37:61)Nüzûl itibarıyla bu mu hayırlıdır yoksa zakkum ağacı (kişinin bedeni) mı? (Buraya kadar kişinin hakikatine imanla açığa çıkardığı Esmâ kuvvelerinin yaşatacağı cennet hâlinden bahsedilmişken; şimdi de kişiye cehennemi yaşatacak, kendini beden kabul etmesi sonucu yalnızca bedenî zevklere dönük yaşamasının sonuçları, benzetmelerle anlatılmaya başlanmıştır. A. H. )
(37:62)Doğrusu biz onu (zakkum ağacını - bedeni) zâlimler için bir sınav objesi kıldık (hakikatlerini mi hatırlayacaklar yoksa kendilerini beden kabul ederek mi yaşayacaklar).
(37:63)Muhakkak ki o cehennemî (yanmayı oluşturan) kaynaktan oluşan bir ağaçtır (biyolojik bedendir).
(37:64)Onun (kendini yalnızca beden kabulünün) meyvesi, sanki şeytanların kafaları (bilincin içgüdüsel dürtüleri) gibidir.
(37:65)Muhakkak ki onlar (dünya yaşamı boyunca) ondan yerler ve ondan karınlarını doldururlar.
(37:66)Bunun sonucu onlara, yapılarına işleyecek yakıcı su (benlik duygusu) vardır.
(37:67)Bundan sonra onların dönüş yerleri elbette cehennemdir.
(37:68)Çünkü onlar atalarını (hakikatten) sapmışlar olarak buldular.
(37:69)Böylece onların izleri üzerinde ısrarla koşarlar.
(37:70)Andolsun ki onlardan önce, ilk nesillerin çoğunluğu da (Hakikatten) sapmıştı!
(37:71)Andolsun ki onların da içinde uyarıcılar irsâl ettik.
(37:72)O uyarılanların sonu nasıl oldu bir bak!
(37:73)Sadece Allâh'ın ihlâsa (samimiyete, saflığa) erdirilmiş kulları bunun dışında kaldı.
(37:74)Andolsun ki Nuh bize yönelmişti. . . Biz ne güzel icabet edenleriz.
(37:75)Onu ve Onun ehlini çok büyük tasadan kurtardık.
(37:76)Onun zürriyetini de devam ettirdik.
(37:77)Sonrakiler içinde, Onun anılmasını sağladık.
(37:78)İnsanlar arasında Nuh'a Selâm olsun.
(37:79)Doğrusu biz muhsinleri (müşahedelerinde Hak'tan gayrı bulunmayanları) böylece cezalandırırız!
(37:80)Muhakkak ki O, iman eden kullarımızdandır.
(37:81)Sonra diğerlerini (şirk ehlini) suda boğduk.
(37:82)Muhakkak ki İbrahim de Onun anlayışındandır.
(37:83)Rabbine selim bir kalp ile (şuurunda Esmâ hakikatini yaşamakta olarak) yönelmişti!
(37:84)Hani (İbrahim) babasına ve kavmine: "Neye tapınıyorsunuz?"
(37:85)"Asılsız şeyler uydurarak, Allâh dûnunda tanrılar mı ediniyorsunuz?"
(37:86)"Rabb-ül âlemîn'i ne zannediyorsunuz?"
(37:87)Sonra (İbrahim) yıldızlara (akıl gözüyle) bir bakıp düşündü de. . .
(37:88)Dedi ki: "Hasta oluyorum (bu yaptığınıza)!"
(37:89)Bunun üzerine dönüp Ondan uzaklaştılar.
(37:90)(İbrahim de) onların tanrılarına yaklaşıp yöneldi de: "Yemez misiniz?" dedi.
(37:91)(İbrahim) yaklaşıp sağ eliyle darbe vurdu tanrı heykellerine!
(37:93)Bunu görenler hızla dönüp Ona geri geldiler.
(37:94)(İbrahim) dedi ki: "Elinizle yapıp tanrı kabul ettiğiniz heykellere mi tapıyorsunuz?"
(37:95)"Hâlbuki sizi de yaptıklarınızı da Allâh yaratmıştır!"
(37:96)Dediler ki: "Onun için bir bina yapın da Onu, yakanın (ateşin) içine atın!"
(37:97)Ona tuzak irade ettiler. . . Biz de onları esfelîn (en aşağılar) kıldık.
(37:98)(İbrahim) dedi ki: "Muhakkak ki ben Rabbime gidiciyim. . . (O), bana hidâyet edecek. "
(37:99)(İbrahim): "Rabbim, bana sâlihlerden hibe et!" (dedi).
(37:100)Bunun üzerine Onu Haliym bir oğul ile müjdeledik.
(37:101)(Oğlu İsmail) Onunla birlikte yürüme olgunluğuna ulaşınca, (İbrahim) dedi ki: "Ey oğulcuğum! Muhakkak ki ben seni uykuda görüyorum ve ben seni kurban ediyorum. . . Bak bakalım sen ne dersin bu işe?". . . (Oğlu) dedi ki: "Ey babacığım. . . Emrolunduğun şeyi yap! İnşâAllâh beni sabredenlerden bulacaksın. "
(37:102)İkisi de (hükme) teslim olup Onu (İsmail'i) yüzüstü yatırdığında. . .
(37:103)Biz Ona: "Ey İbrahim!" diye seslendik.
(37:104)"Gerçekten rüyanı doğruladın. . . Doğrusu biz muhsinleri (müşahedelerinde Hak'tan gayrı bulunmayanları) böylece cezalandırırız (yaptığının sonucunu yaşatırız). "
(37:105)Muhakkak ki bu apaçık bir belâdır (öğretici, idrak ettirici deneyim)!
(37:106)Ona, bedel olarak çok büyük kurban verdik.
(37:107)Muhsinleri (Allâh'a, görürcesine kulluk edenleri) böylece cezalandırırız.
(37:110)Ona, sâlihlerden bir Nebi olarak İshak'ı müjdeledik.
(37:112)Onun üzerine de İshak'ın üzerine de bereket lütfettik. . . O ikisinin neslinden muhsin de var, kendi nefsine apaçık zulmeden de var.
(37:113)Andolsun ki Musa ve Harun'a da lütufta bulunduk!
(37:114)O ikisini ve onların kavimlerini aziym tasadan kurtardık.
(37:115)Onlara yardım ettik de galip geldiler.
(37:116)İkisine (Musa ve Harun'a) bilinen bilgiyi verdik.
(37:117)O ikisini de sırat-ı müstakime yönlendirdik.
(37:118)Sonrakiler içinde, Onların anılmasını sağladık.
(37:119)Doğrusu biz, muhsinleri (Allâh'a, görürcesine kulluk edenleri) böylece cezalandırırız!
(37:121)Muhakkak ki ikisi de iman eden kullarımızdandır.
(37:122)Muhakkak ki İlyas da irsâl olunanlardandı.
(37:123)Hani halkına: "Korunmaz mısınız?" dedi.
(37:124)"Ba'l'e (dört yüzü olan altından heykel) tapınıp ve yaratanların en güzelini mi (Ahsen-ül Halikîn) bırakıyorsunuz?"
(37:125)"Rabbiniz Allâh, önceki atalarınızın da Rabbi'dir!"
(37:126)Onu (İlyas'ı) yalanladılar! Muhakkak ki onlar zorunlu huzura çıktılar!
(37:127)Sadece Allâh'ın ihlâsa (samimiyete, saflığa) erdirilmiş kulları müstesna.
(37:128)Selâm olsun İlyâsîn yolundan gidenlere!
(37:130)Doğrusu biz, muhsinleri (Allâh'a, görürcesine kulluk edenleri) böylece cezalandırırız.
(37:131)Muhakkak ki Lût da irsâl olunanlardandı.
(37:133)Hani Onu ve Onun yakınlarını toptan kurtardık.
(37:134)Sadece geride kalanlar içinde olan bir kocakarı (Lût a. s. ın iman etmeyen karısı) hariç.
(37:135)Sonra diğerlerini yerle bir ettik!
(37:136)Muhakkak ki siz sabahları onların yurtlarından geçersiniz. . .
(37:137)Geceleri de. . . Hâlâ aklınızı kullanmaz mısınız?
(37:138)Muhakkak ki Yunus da irsâl olunanlardandı (Hakikat bilgisiyle açığa çıkarılanlardandı).
(37:139)Hani o dopdolu gemiye kaçmıştı (Hakikat bilgisine rağmen halkına yararlı olamadığı düşüncesiyle sıradan yaşamına dönmüştü).
(37:140)(Yunus) kura çekti (seçim yaptı) de delili geçersiz kılınanlardan oldu (bu tercihi - seçimi onu yanlışa sürükledi ve). . .
(37:141)(Yunus) levmedici olduğu hâlde balık Onu yuttu (pişmanlık duygusuyla karışık bir hâlde, balık = dünya yaşamı onu yuttu);
(37:142)Eğer (Yunus) tespih edenlerden (işlevini hatırlayanlardan) olmasaydı (eğer tespih ile hakikatini hissederek Allâh'a vechini dönmeseydi);
(37:143)Bâ's olunacakları güne kadar (Yunus) balığın karnında kalırdı (ölüm tadılma sürecine kadar dünyasında bedensellikte kalırdı).
(37:144)Biz Onu hasta (yıpranmış - sağlıksız) olarak çıplak arazide (kuvvelerin bilinmediği bir ortamda) bıraktık.
(37:145)Üzerine kabak türünden (gövdesi olmayan bitki cinsi) bir ağaç bitirdik (Onda ilâhî marifet meyveleri açığa çıkardık).
(37:146)Onu (Yunus'u) yüz bin (kişiye) yahut daha da fazlasına irsâl ettik.
(37:147)(Onlar) iman ettiler de, biz onları bir süre mutlu yaşattık.
(37:148)O hâlde sor görüşlerini onlara (o müşriklere): "Kız çocukları Rabbinin, erkek çocukları onların mı?"
(37:149)Yoksa biz, onlar seyrederken mi melekleri dişiler olarak, yarattık?
(37:150)Dikkat edin, muhakkak ki onlar iftira atarak şöyle derler:
(37:151)"Allâh doğurdu (Allâh'ın oğlu dediler)! Muhakkak ki onlar kesinlikle yalancılardır!"
(37:152)(Allâh) kızları oğullara tercih mi etmiş?
(37:153)Ne oluyor size? Nasıl hüküm veriyorsunuz?
(37:154)Yoksa apaçık bir deliliniz mi var?
(37:156)Eğer doğru söylüyorsanız bildiğinizi koyun ortaya!
(37:157)O'nunla (Allâh ile) cinler (normal insan duyularının algılayamadığı bilinçli varlıklar) arasında bir bağ oluşturdular! (Onlara Allâh dûnunda tanrısallık atfettiler). . . Andolsun cinler de bilir ki, muhakkak onlar muhdarîndir (zorunlu olarak huzurda hazır tutulacaklardır)!
(37:158)Allâh onların vasıflandırmalarından münezzehtir!
(37:159)Sadece Allâh'ın ihlâsa (samimiyete, saflığa) erdirilmiş kulları müstesna (gerisi "muhdarîn" olarak anlatılan sınıftandır).
(37:160)Muhakkak ki siz ve tapındıklarınız,
(37:161)O'nun aleyhine (kimseyi) ayartıp kandıramazsınız!
(37:162)Ancak cehennemî yanışa gidecekler müstesna.
(37:163)(Bütün açığa çıkan melekî Esmâ kuvveleri): "Bizden, bilinen bir işlevi olmayan yoktur!"
(37:164)"Muhakkak ki biz, evet biziz o saf saf dizilenler (varlıkta boyutları ve içindekileri meydana getirenler). "
(37:165)"Muhakkak ki biz, evet biziz o tespih edenler (işlevlerini yerine getirmek suretiyle kulluğunu ifa edenler {tespihin anlamı}). "
(37:166)Muhakkak ki (o müşrikler) şöyle de diyorlardı:
(37:167)"Eğer bizim yanımızda da atalarımızdan bize ulaşmış bir bilgi olsa idi. . . "
(37:168)"Elbette biz de Allâh'ın ihlâsa (samimiyete, saflığa) erdirilmiş kulları olurduk. "
(37:169)Şimdiyse hakikat bilgisini inkâr ettiler. . . Yakında anlayacaklar!
(37:170)Andolsun ki irsâl olunan kullarımıza (şu) sözümüz geçerli olmuştur:
(37:171)Muhakkak ki onlar, elbette onlar zafere erdirilmişlerdir.
(37:172)Muhakkak ki bizim ordumuz, onlar galiptirler!
(37:173)Artık bir süre onlardan yüz çevir!
(37:174)Onları seyret. . . Yakında görecekler!
(37:175)Azabımızın varlıklarında açığa çıkışını (ölümü) acele mi istiyorlar? (Ölüm, hakikati inkâr eden için azabın başlaması, iman eden içinse rahmete ermektir. )
(37:176)Onların alanına indiğinde, uyarılanların uyanışı ne kötü olur!
(37:177)Artık bir süre onlardan yüz çevir.
(37:178)Onları seyret. . . Yakında görecekler.
(37:179)Senin Rabbin, İzzet sahibi Rab olarak, onların tanımlamalarından münezzehtir!
(37:180)Hamd, Rabb-ül âlemîn Allâh'a aittir.
(37:182)
